In de Abdij van Park heeft
Kerk in Nood een iconen tentoonstelling georganiseerd.
Regelmatig worden de weldoeners uitgenodigd om
projecten nader toe te lichten. Tijdens een eucharistieviering wordt
het thema van de dag toegelicht. In deze viering is een icoon ‘Sedes
Sapientiae’ gewijd en geconcipieerd door Lucia Lipkens. De
aangevraagde misintenties werden afgelezen.
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/00Lucia.jpg)
EVOLUTIE KERK IN NOOD.
De Pauselijke Stichting Kerk in Nood biedt
sinds 1947 materiële en spirituele hulp waar de nood het hoogst is
onder miljoenen arme vergeten en vervolgde gelovigen in meer dan 145
landen.
Oostpriesterhulp ontstond in Tongerlo op de
puinhopen van de tweede wereldoorlog in 1947. Het secretariaat is nu
gevestigd in Leuven en met een naamswijziging in Kerk in Nood (Aid
to the Church in Need International) in de zestiger jaren.
In de jaren ‘50 breidde de inzet zich uit naar
de gelovigen in de communistische landen. Kerk in Nood bouwde
“forten voor God “ langs het ijzeren gordijn.
Tijdens het tweede Vaticaans Concilie vroeg
paus Johannes XXIII uit te breiden naar Latijns Amerika.
In 1959 kwam Azië in beeld. De laatste jaren is
de aandacht verschoven naar het Midden Oosten waar katholieken
vervolgd en gedood worden door Islamitische fundamentalisten. Dit
initiatief is mogelijk dank zij de genereuze hulp van duizenden
donateurs.
Maandelijks is er een eucharistieviering in de
huiskapel waar de misintenties van de
donateurs opgedragen worden. Met de opbrengst
worden de priesters in de steun behoevende landen financieel
geholpen.
Periodiek is er een bijeenkomst waarin het
lopende project toegelicht wordt. In de advent kwam de werking in
Libanon en Syrië aan bod. In de vasten kregen wij inzage in de
problemen voor de kerk in Nigeria. Priesters uit die landen komen er
hun activiteiten verdedigen. Met veel geduld slagen zij er in met de
overheid akkoorden af te sluiten om een minimale werking mogelijk te
maken.
![](images/horbalk.gif)
|
WIE IS LUCIA
LIPKENS-JANSEN?
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/01LuciaJanssen.jpg)
Lucia Lipkens is geboren in Maaseik in 1949. Haar ouders waren doof
en hardhorend en toch bouwden ze een fotografie zaak uit. Lucia
heeft er haar minimalistisch tekenwerk ontwikkeld dat zijn plaats
gevonden heeft in het werkproces van de iconenschrijfster.
Met haar kunst slaagt ze erin het transcendente
(hoogste menselijke ervaring) tot ons te laten spreken wat veel
woorden kan vervangen.
Een icoon is frontaal, bewegingsloos en heeft
geen schaduw noch emoties. Ze kan taferelen van verschillende
tijdstippen naast elkaar zetten. De icoonschrijver schildert geen
iconen , hij schrijft iconen.
De gebeurtenissen uit het Oude en Nieuwe
Testament worden in de Oosterse kerken met roerende eerbied omgeven.
Het schrijven van iconen maakt wezenlijk deel
uit van haar leven. Zij verklaart dat het een passie is, haar
levensopdracht waarin haar eigen geloof voortdurend bevraagd wordt.
In deze tentoonstelling zijn Bijbelse taferelen nader omschreven.
Sommige iconen worden meerdere malen geschreven
omdat de schrijfster het thema vanuit een andere invalshoek
benadert.
![](images/horbalk.gif)
|
TENTOONGESTELDE ICONEN.
Met behulp van een video reportage heeft Lucia
ons gewezen op de details van ieder icoon.
Er komen 31 werken aan
bod.
1.
Boodschap van de engel Gabriël aan Maria
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/02Gabriel-aan-Maria.jpg)
In iedere icoon komt eerst God! Eerst de
eerbied!
Het hoogfeest van de aankondiging van de Heer
op 25 maart wordt ook wel Maria Boodschap genaamd. Op
de icoon staan twee gebouwen. Het gebouw links staat symbool voor
het Oude Testament, het gebouw rechts voor het Nieuwe Testament.
Hiermee is vorm gegeven aan de gedachte dat met de Ontvangenis van
Maria het Nieuwe Verbond begint te dagen en het Oude ten einde
loopt.
Twee werelden ontmoeten elkaar: hemel en aarde,
engel en Maria, God en Maria die zittend is afgebeeld op een lage
troon met rood kussen. Haar voeten rusten op een voetbankje. Dit
verhoog beklemtoont dat ze hoger in aanzien is dan de engel.
![](images/horbalk.gif)
|
2. Doopsel
van de heer
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/03DoopelHeer.jpg)
Deze icoon geeft het evangelisch verhaal weer
van de Doop van onze Heer, maar voegt er nog enkele details aan toe.
In de orthodoxe kerk wordt de nadruk gelegd op
de belangrijke taak die Johannes werd toebedeeld, hij is als bode
vooruit gezonden, hij was de ‘wegbereider’, de
‘voorloper’.
De term profeet is afgeleid van pro-fari en
betekent spreken voor iemand anders.
Johannes komt ons als een zonderling over. Zijn
ruige kledij, zijn verwilderde haardos, zijn baard die uit enkel
plukken bestaat en de lichte sandalen aan zijn voeten.
In de linker beneden hoek, in de buurt van
Johannes staat een boom met aan de voet ervan een bijl.
Bovenaan is een fragment van een cirkel
aanwezig die de hemelen voorstelt. Vanuit deze cirkel vertrekt een
lichtstraal die zich in drieën verdeelt met in het midden de duif,
symbool van de Drie-ene God. De rotsen stellen de onherbergzame
streek, de woestijn voor.
Christus staat in het midden van de stroom met
een lendendoek afgebeeld. Johannes staat rechts van Christus op de
oever. In het donkere water is de mythologische figuur van de
Jordaan afgebeeld dat een waterkruik leeggiet.
![](images/horbalk.gif)
|
3. Gedaanteverandering op de berg Thabor
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/07Gedaanteverandering.jpg)
De verblindende helderheid waarmee Jezus zijn
waar gelaat van God laat zien overweldigt zijn uitverkoren
leerlingen Petrus, Jacobus en Johannes.
De gedaanteverandering op de berg Thabor wordt
door de Oosterse kerk als een hoogtepunt in het leven van Christus
beschouwd.
De icoon toont ons Christus op de berg Thabor
in gezelschap van Elia (links) en Mozes (rechts met de stenen
tafelen) die respectievelijk geplaatst zijn op de bergen Horeb en
Sinai.
De apostelen zijn van ontzetting ter aarde
gevallen.
De twee neventaferelen laten de bestijging van
de berg door Christus met zijn drie uitverkoren leerlingen zien en
aan de andere kant de afdaling.
![](images/horbalk.gif)
|
4.
Laatste avondmaal
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/09LaatsteAvondmaal.jpg)
De icoon van het laatste Avondmaal wordt
aanzien als een mystieke ( geheimzinnig en onverklaarbaar)
maaltijd.
Christus is met zijn leerlingen zittend of naar
oud gebruik liggend aan tafel.
Terwijl Christus het brood en de wijn zegent,
zien we dat de leerlingen heftig gebarend met elkaar spreken.
Christus heeft hun verteld dat één van hen hem zal verraden.
De jonge Johannes vlijt zich diep aangegrepen
tegen de borst van zijn geliefde Meester en Petrus maakt een
ontkennend gebaar.
Judas buigt zich ver over de tafel heen en
brengt zijn hand naar de kelk.
![](images/horbalk.gif)
|
5.
Christus aan het kruis
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/10ChristusKruis.jpg)
Deze oericoon bevindt zich in een galerij in
Moskou.
Centraal zien we Christus aan het kruis. Het
kruis is geplaatst op de berg Golgotha, de plaats van de
terechtstelling en het middelpunt van de aarde.
Op de voorgrond links vooraan staat de Moeder
Gods. Achter haar bevinden zich de zuster van zijn moeder, Maria de
vrouw van Kleopas en Maria Magdalena.
Rechts naast het kruis staan Johannes de
Evangelist en de Romeinse honderdman.
![](images/horbalk.gif)
|
6. Graflegging van Christus
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/12Graflegging.jpg)
De vier evangelisten nuanceren deze
gebeurtenis.
Volgens Matheus nam Jozef van Arimathea het
lichaam, wikkelde het in een smetteloze lijkwade en legde het in een
graf dat hij pas uit de rots heeft laten uithouwen.
Volgens Marcus kocht Jozef een lijkwade, nam
Hem af van het kruis en wikkelde Hem in de lijkwade.
Volgens Lucas ging Jozef naar Pilatus en vroeg
het lichaam van Christus. Na het van het kruis genomen te hebben,
wikkelde hij het in een lijkwade.
Volgens Johannes namen Jozef en Nicodemus het
lichaam van Jezus en wikkelden het met welriekende kruiden in
zwachtels, zoals het bij de Joodse begrafenis gebruikelijk is.
![](images/horbalk.gif)
|
7. Geloofsversterking apostel Thomas
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/13GeloofsversterkingThomas.jpg)
Thomas is de loyale en praktische
leerling van Jezus, ‘eerst zien, dan geloven’. Dit thema
heeft de icoonschrijvers steeds opnieuw beziggehouden omdat
ze zich in deze apostel herkenden.
Op deze icoon zien we dat Christus met
de rechterhand naar zijn zijde wijst, terwijl hij in de
rechterhand een schriftrol vasthoudt.
Thomas staat bevreesd naast Hem, buigt
zich naar Hem toe en strekt de hand uit naar de wonde van
Christus. De andere apostelen staan er verwonderd bij.
![](images/horbalk.gif)
|
8.
Pinkstericoon. Nederdaling van de H. Geest
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/14Pinkstericoon.jpg)
De icoon is de geschilderde uitdrukking van de
heilige Traditie van de kerk die leeft in de liturgische teksten.
Wij zien een bijeenkomst van mannen, die in een
halve cirkel gezeten zijn, op een bank met een hoge leuning. Er zijn
twaalf protagonisten (personages waar het verhaal om draait) en ze
dragen elk iets in de hand : de ene een perkamentrol, de andere een
boek. Ze onderhouden zich met elkaar.
In het midden, op de centrale plaats, is de
Moeder Gods gezeten op een troon. Boven het huis ziet men de hemel,
van waaruit de stralen komen die uitlopen in vlammen – vuurtongen –
die afdalen en zich boven elk personage plaatsen.
Onderaan het beeld ziet men een donkere holte,
waaruit een gekroonde figuur naar buiten komt, met witte baard. Hij
draagt een linnen doek met twaalf rollen, een verwijzing naar de
twaalf stammen van Israël en zijn twaalf apostelen (zij die gezonden
zijn).
Bovenaan Petrus en Paulus, dan de vier
evangelisten die het Heilig Boek vasthouden en verder de overige
apostelen.
![](images/horbalk.gif)
|
9. Anastasis of nederdaling ter helle
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/16AnastasisHelle.jpg)
De Neerdaling ter helle is bij uitstek de icoon
van Pasen.
Christus grijpt Adam en Eva bij de pols, bij de
slagader, de levensader en trekt hen uit het graf omhoog. Achter
Adam staan de Oud Testamentische koningen David en Salomon en
Johannes de Voorloper (de Doper).
Achter Eva: Mozes met de 2 stenen tafelen,
Abel, de eerste martelaar en de profeet Jesaja.
![](images/horbalk.gif) |
10.
Heilige apostel Jacobus van Compostella
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/17JacobusCompostella.jpg)
Zebedeus en zijn twee zonen Jacobus en Johannes
waren hun netten aan het herstellen aan het meer van Tiberias toen
Jezus voorbij kwam en hen uitnodigde.
Samen met Petrus en zijn broer Johannes
behoorde Jacobus de Meerdere tot de drie bevoorrechten onder de
apostelen. Zij waren aanwezig bij enkele hoogtepunten uit Jezus’
leven.
Beide broers werden berispt omwille van hun
agressieve reactie tegen ongastvrije Samaritanen.
![](images/horbalk.gif)
11. H.
Relindis met bijbelverluchting naar codex Eyckensis
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/18Relindis.jpg)
De ouders van Harlindis en Relindis waren
bemiddelde edellieden. Zij besloten hun dochters de kans te geven
geletterd te worden. Omdat zij geen zonen hadden, beseften de ouders
dat na hun dood hun bezittingen ten prooi zouden kunnen vallen van
Frankische krijgsheren. Om dat te verhinderen bestond voor hun
dochters maar één oplossing: het oprichten van een klooster.
Zodra de religieuze gemeenschap uit twaalf
personen bestond, kreeg zij de status van abdij.
![](images/horbalk.gif)
|
12.
Christus Pantocrator
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/20ChristusPantocrator.jpg)
De eerste afbeeldingen van de Pantocrator werden gevonden op
Byzantijnse munten.
Christus wordt als Pantocrator of
Albeheerser frontaal weergegeven met een open Evangelieboek in
de linkerhand. Met de rechterhand maakt hij een zegenend gebaar.
De pink en de ringvinger raken de duim, een
verwijzing naar de Drie Ene God, de wijs- en de middelvinger staan
symbool voor de twee naturen van Christus.
De kleurensymboliek van Christus Pantocrator is
bepaald door de orthodoxe theologie. Het roodpurper van het
onderkleed symboliseert de godheid terwijl het blauw van het
bovenkleed de symbolische kleur is voor de menselijke natuur.
![](images/horbalk.gif) |
13.
Uitgebreide Deësis
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/21Deesis.jpg)
Het woord Deësis komt van het Grieks, en
betekent verzoek, bidden, afsmeken.
De strikte Deësis is een drieluik. Het is een
kernvoorstelling in de orthodoxe iconografie.
De voorstelling toont Christus frontaal
afgebeeld op een troon als de ultieme rechter. Hij houdt de Bijbel
open in de linkerhand. Aan zijn rechterhand staat de Moeder Gods en
aan zijn linkerhand de Voorloper. Beiden staan lichtjes gebogen en
met de handen in een smekend gebaar.
Deze uitgebreide Deësis rij toont het resultaat
van de Menswording en van Pinksteren. Er werden meer voorsprekers
toegevoegd evenals plaatselijke heiligen.
![](images/horbalk.gif)
|
14.
Alheilige Moeder Gods van Wladimir.
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/22MoederWladimir.jpg)
De Moeder Gods draagt bij deze icoon de
traditionele hoofddoek .Wij zien hier slechts twee van de drie
steeds weerkerende sterren, symbolen van haar zuiverheid. De gewaden
van Moeder en Kind zijn bijzonder rijk; zij behoren tot de stijl van
het keizerlijk Hof te Constantinopel.
In alle iconen van de Moeder Gods zijn we
steeds getroffen door de verstilde, ietwat droeve blik.
Toch is de vreugde niet afwezig en ze wordt
gesymboliseerd in de kleurenpracht. Het contrast tussen
gelaatsuitdrukking en kleurenpracht brengt de Paas paradox in beeld
die wezenlijk uit beide bestaat: uit sterven en verrijzen. Staande
voor de oericoon zijn keizers en patriarchen gekroond.
![](images/horbalk.gif)
|
15. H.
Harlindis met huidig kerkje van Aldeneik
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/23HarlindisAldeneik.jpg)
In deze icoon zien we dezelfde voorstelling als met
de H. Relindis.
Adelhard, hun vader zocht in zijn landgoederen
lang naar een geschikte plek voor het klooster.
Op ongeveer een mijl van de Maas, ‘In een klein
en nutteloos bos’ trof hij uiteindelijk een heldere bron aan. Hier
zou het klooster oprijzen.
De omwonenden togen aan het werk, geholpen door
Harlindis en Relindis zelf, die elke morgen ‘in hun eigen armen zand
en stenen’ naar de werf droegen.
In de biografie van Harlindis en Relindis lezen
we ook dat zij een evangelieboek maakten waarmee zij hun medezusters
konden onderrichten.
![](images/horbalk.gif) |
16.
H.-Nicolaas als bisschop
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/25NicolaasBisschop.jpg)
Nicolaas van Myra kwam uit een rijke familie
van Lycische afkomst.
Hij was al tijdens zijn leven een grote
bekendheid en erg geliefd. Om die reden werden zijn botten bewaard
in een kerk, iets buiten de stad Myra.
De voorstelling op deze icoon vertelt het
verhaal dat hij in 325 als bisschop zou deelgenomen hebben aan het
concilie van Nicea. De aanleiding tot het bijeenroepen van het
concilie was de onrust ontstaan door de leer verspreid door Arius.
Nicolaas zou hem een klap in het gezicht gegeven hebben tijdens het
concilie. De legende vertelt vervolgens hoe Nicolaas na deze daad in
de gevangenis werd gezet om daar af te koelen.
In Oost-Europa wordt Nicolaas afgebeeld als een
rijzige gestalte, met breed voorhoofd, ingevallen gezicht een
krullende baard en een blos op de wangen. Hij draagt een misgewaad
en een omoforion (een op de schouder dragende stola) met zwarte
kruisen.
Op deze icoon wordt hij voorgesteld als
Christus Pantocrator (Albeheerser) in buste, frontaal, de
rechterhand geheven in een zegeningsgebaar. Het Woord is in de
linkerhand gedragen in een over de arm geslagen omophoor. Het
evangelieboek is gesloten.
![](images/horbalk.gif)
|
17.
Heilige Johannes de Voorloper als Voorspreker (Deësis icoon)
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/27JohannesDeeisIcoon.jpg)
De “Deësis-icoon” (Deësis is een Grieks
woord voor gebed, voorspraak, afsmeking) is een typisch
belangrijk thema in de Oosterse Kerk. Johannes beschrijft zijn
visioen van het einde der tijden; ‘dan zal Christus terugkomen om
als rechter er het mensdom te oordelen‘.
Johannes’ tijdsgenoten waren in de ban van zijn
sterke persoonlijkheid en zijn felle prediking. Hij is vol deemoed:
wat voorover gebogen en met de handen smekend uitgestrekt. Er
straalt van hem een rust en zachtheid uit, die sterk contrasteren
met zijn ruwe woestijnleven en zijn harde prediking.
![](images/horbalk.gif)
|
18.
Christus Pantocrator
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/28Pancreator2.jpg)
Christus Pantocrator, steeds frontaal afgebeeld,
brengt het heil door de zegening van zijn rechterhand.
Oorspronkelijk betekende dit gebaar het woord vragen, later is het
uitgegroeid tot een zegening. In het Evangelieboek zijn de teksten
in het Nederlands vertaald.
De karakteristieke samenvoeging van de vingers
van deze hand legt getuigenis af over de drie personen van de
Drievuldigheid.
![](images/horbalk.gif) |
|
19.
Moeder Gods Voorspreekster uit de Deësis
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/29MoederVoorspreekster.jpg)
De icoon van de Moeder Gods toont Maria met
beide handen op borsthoogte geheven in gebed of voorspraak, waarbij
ze de linkerhand iets hoger houdt dan de rechter. De Moeder Gods
pleit hier bij Christus om een barmhartig oordeel over de mensen.
Bij een uitgebreide deësis wordt Christus
voorgesteld als Albeheerser aan wie alle macht is gegeven. Naast hem
staan, als voorsprekers van de mensen:
– links gezien en als begin de Moeder Gods, die
het Nieuwe Testament vertegenwoordigt.
– rechts Johannes de Voorloper als laatste
profeet en symbool van het Oude Testament.
![](images/horbalk.gif)
|
20. Byzantijns Kruis
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/30ByzKruis.jpg)
Dit kruis is een globale symbolische
voorstelling van het heilsgebeuren.
- de bovenste dwarsbalk is de hemel.
- de middelste stelt de kruisdood van Christus
voor.
– de derde schuine dwarsbalk stelt de aarde
voor. De verticale balk ( van boven naar beneden ) verbindt de hemel
en aarde. Aan de voet van het kruis, de schedel van Adam, die
verwijst naar de zondeval.
Enkel de grote opschriften geven we hier
vertaald weer.
– Het Mandylion, het niet door
mensenhand gemaakte beeld van Christus, waaronder twee treurende
engelen.
– Onder de armen van Christus ‘Uw kruis
aanbidden wij Heer’.
– Naast het lichaam van Christus de
martelwerktuigen: links de lans en rechts de hysopstaf (fel
gekleurde struik).
– Op de schuine balk staan de muren van
Jeruzalem afgebeeld. Juist boven de voeten van Christus staat het
woord ‘Overwinning’
– Onderaan wordt de schedel van Adam afgebeeld.
Christus is de nieuwe Adam.
|
![](images/horbalk.gif)
|
21.
Alheilige Moeder Gods van het teken, omringd door Cherubijnen en Serafijnen.
![](230526ParkIconen_files/image002.jpg)
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/31MoederGodsTeken.jpg)
In deze voorstelling wordt verbeeld wat de
profeten uit het Oude testament aan het volk van Israël beloofd hebben, namelijk
de geboorte van de Messias uit een maagd.
Opvallend bij dit type van iconen is de
frontaliteit van de Moeder Gods en Jezus.
Het ‘Kind’ heeft gelaatstrekken die niet bij
een kind passen: een groot voorhoofd en rimpels. Ook dit is symbolisch bedoeld:
Jezus is meer dan een gewoon kind.
Letten we vooral op de symboliek van de hand
gebaren. duim samen met ringvinger en pink duiden op de drie personen van de
Drievuldigheid, wijsvinger, en pink duiden op de twee naturen van Christus, God
en mens.
![](images/horbalk.gif)
|
22.
Alheilige Moeder Gods van Kazan
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/32MoederGodsKazan.jpg)
Typisch bij deze icoon is dat we van Maria
slechts het hoofd, het aangezicht en de rechterschouder zien. Door
een lichte neiging van haar hoofd verliest het majesteitelijk hier
zijn strengheid.
Bij deze typisch Russische icoon is het ook
opvallend dat het kind ‘staat’ aan de linkerkant van de Moeder. Hij
kijkt voor zich uit en zegent met zijn rechterhand. De linkerarm en
-hand houdt het Christuskind onder zijn mantel.
Ooit was deze oericoon de beschermicoon van het
Russische leger.
De Alheilige Moeder Gods van Kazan is de
beschermster van de vrouw en wordt daarom vaak als huwelijksgeschenk
meegegeven.
Ze wordt ook vereerd als bescherming tegen
blindheid en oogkwalen.
![](images/horbalk.gif)
|
23. Moeder Gods Sedes
Sapientiae
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/33MoederSapientiae.jpg)
De Sedes Sapientiae voorstelling is van
oorsprong Byzantijns en werd vanaf de 11e eeuw
ook populair in de westerse kerk.
Op deze icoon zien we de Moeder Gods
frontaal met op haar schoot het Kind Jezus met een
schriftrol in de hand. Hij die de mensen lijkt toe te
spreken als een ware leraar.
Deze lofprijzing moge ons er toe
brengen om steeds vuriger haar bijstand in te roepen. In het
christelijke Oosten is de eerbied voor de Moeder Gods
wezenlijk.
![](images/horbalk.gif) |
24.
Aartsengel Gabriël (Deësis icoon)
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/34GabrielDeesis.jpg)
De plaats van de Aartsengel Gabriël situeert
zich in de Deësis-rij links van de Albeheerser en na Johannes de
Voorloper. Hij is in ¾ profiel uitgebeeld.
Hij is geen aanvoerder maar een ‘boodschapper’,
een ‘voorspreker’ die bij de Christus ten beste spreekt voor de
mensheid. Hij wordt pas in de latere literatuur ‘Aartsengel’
genoemd. Zijn naam zou betekenen ‘Man van God’.
![](images/horbalk.gif)
|
|
25.
Christus Pantocrator - Redder en Levensschenker
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/35ChristusPantoceator.jpg)
Net als de antieke filosofen is ook Christus
voornamelijk op borstbeeldformaat voorgesteld: een korte baard, in
het midden gescheiden en achterover gekamd hoofdhaar.
Christus brengt het heil door het zegengebaar
van zijn rechterhand.
In de linkerhand houdt Hij een prachtig met
edelstenen versierd Bijbelboek.
De blik in de ogen van deze Christus houdt het
midden tussen strengheid en zachtmoedigheid. Door deze mildere
gelaatsuitdrukking wordt op deze icoon niet zozeer de heerschappij
van Christus uitgedrukt als wel zijn genegenheid voor de mens.
![](images/horbalk.gif)
|
26. Aartsengel Michaël (Deësis
icoon)
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/36MichaelDeesis.jpg)
De plaats van Aartsengel Michaël in de
Deësis situeert zich rechts van Christus. Zoals alle voorstellingen
bij een Deësis is ook hij in ¾ in profiel uitgebeeld.
De Aartsengel Michaël is in de joodse
zowel als in de christelijke traditie de voornaamste van de engelen.
Hij is de aanvoerder van de hemelse heerscharen, de vechter tegen de
antichrist.
In het schildershandboek van de berg
Athos zijn dertien wonderen van Michaël opgetekend.
![](images/horbalk.gif)
|
27. Driehandige Moeder Gods
![](Okra/FotosOKRA/230526IconenPark/37DriehandigeMoeder.jpg)
Bij deze icoon zit het Kind niet
op de linker, maar op de rechterhand van Maria. Aan de
onderrand zien we een derde hand met armaanzet.
Vooral in Servië is de
‘Driehandige’ Moeder Gods zeer geliefd. In de
Servisch-Russische iconenkunst komt deze voorstelling dan
ook veelvuldig voor.
De omstandigheden van dit type
icoon hangt ten nauwste samen met de persoon van Johannes
Damascenus.
Het votief karakter van de derde
hand wordt zorgvuldig onderstreept door aan de hand een
zilveren uitzicht te geven.
Verhalen uit de 6de eeuw wijzen
er op dat de cultus van de iconen een vorm ging aannemen van
verafgoding. De houding van het Keizerlijk Hof en de hogere
clerus was aanleiding tot het iconoclasme of
beeldenstorm. Er ontstond een hevige strijd tussen de
beeldenvereerders en de iconoclasten.
![](images/horbalk.gif) |